|
|
Parimet
e pergjithshme te legjislacionit te peshkimit detar ne Shqiperi
|
Shfrytezimi i resurseve |
|
Parimet
Perdorimi i cdo
anije peshkimi, vendase ose te huaj, per peshkim profesional ne
ujerat e Shqiperise lejohet me license peshkimi.
Gjithashtu,
me licence te peshkimit profesional
duhet te paiset cilido qe zhvillon veprimtari peshkimi
profesional pa perdorimin mjeteve lundruese
(Neni 15.1 i Ligjit 7908 te
1995). duhet te theksohet se me termin
peshkim profesional kuptohen te gjitha aktivitetet e
peshkimit qe kryhen per qellime te shrytezimit ekonomik duke
perfshire peshkimin industrial dhe artisanal
(Neni 3.c i
Ligjit No. 7908 te 1995). Ne Shqiperi, me peshkim industrial
kuptohen te gjitha format e peshkimit profesional
fundor, pelagjik dhe me rrethime
ndersa me peshkim artizanal
kuptohen format e peshkimit profesional me mjete fikse ose te
levizshme si grepat (parangallet), mrezhat, njicat stavnik etj. (Neni 1.39
i Rregullores se Peshkimit No.1 te 2005).
Asnje person nuk mund te perdore anijet e peshkimit jashte
ujerave territoriale Shqiptare pa pasur me pare nje Autorizim te
vecante per nje gje te tille (Neni 16.3 i Ligjit No. 7908 te 1995).
Ky Autorizim i vecante mund tu jepet vetem anijeve qe plotesojne
kushtet e sigurise dhe te lundrueshmerise ne det. Gjithashtu,
perpara se te jepet ky autorizim i vecante per anijet qe me pare
kane qene te rregjistruara ne nje vend te huaj, Autoriteti
Kompetent duhet te marre parasysh te shkuaren e kesaj anijeje me
qellim qe te percaktoje ne se ka thyer ligjet ne vendin e
origjines dhe/ose te masave nderkombetare te menaxhimit dhe
mbrojtjes ne det te hapur. Ne rast se anija rezulton si shkelese
e ligjit te peshkimit dhe rregulloreve ne vendin e trete dhe/ose
masave menaxhuese dhe mbrojtese ne det te hapur, asaj i mohohet
autorizimi special, me perjashtim te rasteve qe pronari ose
kapiteni i anijes nuk ka asnje lidhje me pronarin ose kapitenin
e meparshem te anijes. (Neni 65.4 i Rregullores se Peshkimit No. 1
te 2005).
License nevojitet gjithashtu per cilindo qe deshiron te ushtroje
veprimtari te lidhur me peshkimin, si transportimi, furnizimi i
peshkut e organizmave te tjere ujore,si dhe sherbime te tjera
per mjetet lundruese te peshkimit, duke perjashtuar ngarkesat
(tranzite ne ujerat e Republikes se Shqiperise), trajtimin ose
transformimin e prodhimeve peshkore.
(Neni 17 i Ligjit No. 7908 te 1995).
Shfrytezimi i resurseve peshkore ne ujerat Shqiptare nga anijet
e huaja autorizohet:
-
quhet i dobishem per
ekonomine e Republikes se Shqiperise dhe veēanerisht kur
kerkuesi i kesaj liēence merr persiper per te bere investime
te dobishme ne sektorin e peshkimit ne Republiken e
Shqiperise, ne perputhje me politikat dhe strategjine e
percaktuar per zhvillimin e ketij sektori;
-
eshte i nevojshem per
shfrytezimin optimal te resurseve, duke patur parasysh
kapacitetet kombetare per peshkimin dhe zhvillimin e tyre ;
-
te jete ne perputhje me
politiken e Republiken e Shqiperise ne lidhje me investimet
e huaja dhe ne menyre te veēante me parashikimet e planit te
administrimit te peshkimit dhe akuakultures (Neni 19.1 i
Ligjit No. 7908 te 1995).
Nuk leshohet license per anijet e
huaja per peshkimin fundor (demersal) me trata terheqese (trata
koce) dhe peshkimin e grumbullimin e moluskeve bivalvore
(dykapakore) si dhe ne zonat e bashkemenaxhimit, me
perjashtim te rasteve kur kjo specifikohet ne Planin e
bashkemenaxhimit
(Neni 19.4 i Ligjit No. 7908 te 1995).
Nuk leshohet license per anijet e
huaja per peshkimin fundor (demersal) me trata terheqese (trata
koce) dhe peshkimin e grumbullimin e moluskeve bivalvore
(dykapakore).
Ne zonat e bashkemenaxhimit, numri i licensave te peshkimit
percaktohet ne bashkepunim me Organizatat ne zonat e
bashkemenaxhimit sipas percaktimeve ne Planin e
bashkemenaxhimit (Neni 31/18 i Ligjit No. 7908 te 1995).
Tipet e licences
Nje license peshkimi profesional
mund te leshohet per nje anije peshkimi ose ne menyre
individuale per t'u perdorur me nje lloj te caktuar mjeti
peshkimi, ne menyre te vecante per mjetet stacionare dhe fikse.
Ne Shqiperi ligjvenesi ka bere dallim midis anijeve me kuverte
dhe atyre pa kuverte. Per cdo anije peshkimi me kuverte
nevojitet nje license peshkimi e vetme, ndersa per anijet pa
kuverte mund te pergatitet nje license e vetme per disa prej
tyre duke specifikuar emrin dhe numrin
e tyre
ne license. (Neni 3 i Rregullores
se Peshkimit No. 2 te 2007).
Kerkesat per aplikim
Per
t'u paisur me license peshkimi profesional cdo person fizik ose
cdo anije peshkimi ne zbatim te licenses duhet te plotesoje me
pare kerkesat e parashikuara ne
Rregulloren No. 2 te
2007.
Aplikimi
Kur aplikohet per
license peshkimi profesionale, cdo person fizik ose pronar
anijeje peshkimi duhet te plotesoje formularin perkates per
Drejtorine e Politikave te Peshkimit, se bashku me Certifikaten
e rregjistrimit (anijet e peshkimit) te leshuara nga Kapiteneria
e Porteve dhe certifikaten e aftesise se lundrimit te leshuar
nga Rregjistri Detar, nese eshte e aplikueshme (Neni 4 i
Rregullores se Peshkimit No. 2 te 2007).
Aplikimi duhet te kryhet se paku 1 muaj para mbledhjes se
rradhes te bordit te licensave te Peshkimit (Neni 4 i
Rregullores se Peshkimit No. 2 te 2007).
Leshimi i licenses
Licensat per peshkim profesional
leshohen nga Ministri pergjegjes per peshkimin pas propozimit
nga Bordi i Licensave te Peshkimit. Bordi i Licensave te
Peshkimit i cili perbehet nga se paku pese anetare te Drejtorise
se Politikave te Peshkimit dhe te ministrise te emeruar nga
ministri pergjegjes per peshkimin vlereson aplikimit per license
peshkimi te derguara ne Drejtorine e Politikave te Peshkimit
sebashku me dokumentacionin e nevojshem me qellim garantimin qe
te gjitha informacionet e kerkuara jane plotesuar. Pas
aprovimit, Bordi i Licensave te peshkimit i propozon Ministrit
emrat e individeve ose anijeve per te cilet licensa e peshkimit
duhet te leshohet (Neni 19 i Rregullores se Peshkimit No. 2 te
2007).
Per rinovimin e licenses se peshkimit mbajtesi i licenses duhet
te plotesoje formularin e vecante ne Drejtorine e politikave te
Peshkimit se bashku me te dhenat statistikore. Mos deklarimi i
te dhenave statistikore sjell refuzimin e rinovimit te licenses
se peshkimit. (Neni 10 i Rregullores se Peshkimit No. 2 te
2007).
Taksa
e Licences
Ne Shqiperi taksa e licenses
vjetore percaktohet ne baze te fuqise motorike dhe te llojit te
gjuetise (Ligji
No. 8435 i 28 dhjetorit 1998,
ndryshuar me Ligjin 8713 of 15 dhjetor 2000). Ka
ndryshim
midis anijeve qe
zhvillojne aktivitet ne zonen bregdetare (ujera te brendshem
laguna) dhe ato qe zhvillojne aktivitet ne det te hapur.
Transferimi i Licenses
Transferimi i licenses
profesionale me autorizim te Drejtorise se Politikave te
Peshkimit. Ky transferim lejohet vetem ne raste kur (a)
anija se ciles i eshte leshuar license pushon veprimtarine dhe (b)
anijes se ciles i transferohet licensa ka karakteristika te
ngjashme (Neni
22 i Rregullores se Peshkimit No. 2 te 2007).
Kushtet
Kur leshohet ose rinovohet
licensa e peshkimit Ministri pergjegjes per peshkimin mund te
vendose kushte per perdorimin e licenses ne respektimin e zonave
te peshkimit, mjeteve te peshkimit informacionin dhe te dhenat
statistikore qe duhte te deklarohen dhe lejimin e vezhguesve ne
bordin e anijes se peshkimit.
Heqja e Licenses
Nje license peshkimi hiqet me
vendim te Ministrit ne rastet kur: mbajtesi i licenses vdes (kur
eshte person fizik) ose shoqeria falimenton (ne rastin e
personave juridike);
subjektit i jane dhene
2 denime me gjobe
brenda vitit, por vetem me propozim te inspektoriatit te
peshkimit; mbajtesi i licenses (person fizik ose juridik) eshte
denuar per aktivitete te jashteligjshme me propozim te
Inspektorit te peshkimit (Neni 29 i Rregullores se
Peshkimit No. 2 te 2007); nuk jane paguar gjobat (Neni 34/40 i Ligjit No. 7908 te 1995).
|
|
 |
|
Autorizimi per kerkim shkencor |
Zhvillimi i aktivitetit te kerkimit shkencor ne ujerat shqiptare
kryhet me autorizim nga ministria pergjegjese per peshkimin pas
mendimit te Komisionit te Koordinimit Shkencor dhe Teknologjik (Neni 10 i Ligjit No.
7908 te 1995). Asnje ent me perjashtim te atij te njohur si ent
kerkimi shkencor nga Ministri pergjegjes per peshkimin.
Ministria mund te njohe si ent kerkimi ēfaredo subjekt privat qe
ben kerkesen kerkesen, ne baze te verifikimit te kualifikimit
dhe kapacitetit te tyre (Neni 11 i Ligjit No. 7908 te 1995). Me
qellim qe te njihet si ent kerkimi, aplikuesi duhet te jete nje
ent ligjor dhe te tregoje qe stafi i tij ploteson kushtet e
kualifikimit ne fushat e rendesishme per te cilat aplikon. (Neni 12 i Rregullores se
Peshkimit No. 1 te 2005). |
|
|
|
Licensa per peshkim sportiv |
Nuk kerkohet license peshkimi per peshkimin sportiv, me
perjashtim te rasteve kur per kete aktivitet perdoret anije (Neni 23 i Ligjit No. 7908
te 1995). Licensa e peshkimit u leshohet shoqatave te peshkimit
sportiv ose personave te interesuar te cilet plotesojne kushtet
e kualifikimit per te kryer aktivitetin e peshkimit sportiv. nje
shoqate ose person i licensuar mund te autorizohet te perdore
disa anije ose varka nen te njejten license. zona e aktivitetit
specifikohet ne licensen e peshkimit (Neni 9 i
Rregullores se Peshkimit No. 2 te 2007). |
|
|
|
Perkufizimi
i termave |
|
Perfshirja e perkufizimit te termave
dhe koncepteve kyc ne legjislacionin themelor te peshkimit ka
per qellim kryesor lehtesimin e kuptimit sa me te sakte te Aktit
per te shmangur cdo problem ne interpretimin dhe zbatimin e vete
Aktit. Gjithashtu, kjo mundeson ligjberesin te modifikoje (brenda
kufijve te lejuar) kuptimin e flajeve te zakonshmne me qellime
specifike te percaktuara ne Akt dhe ne Rregulloret e zbatimit.
Per shembull, kuptimi i fjales peshk eshte zakonisht i perdorur
per te perfshire jo vetem peshqit por edhe krustacete, molusqet
dhe te gjitha speciet e tjera ujore.
Konceptet kyc dhe termat qe jane perdorur ne
kete kapitull jane si me poshte:
ujera nacionale, specie ujore, peshkim, peshkim
professional, peshkim artisanal, anije peshkimi, anije e huaj.
Ne Shqiperi ligjberesi ka kombinuar percaktimin e
te dy termave ujera te Republikes se Shqiperise dhe specie ujore
per te percaktuar qellimet e Ligjit No. 7908 te 1995. Qellimi
nga ana gjeografike i ligjit, qe eshte percaktuar nga sa me
siper, perfshin qofte ujerat detare ashtu edhe ato te brendshme
nen juridiksionin kombetar gje qe do te thote se ligji ka synim
te rregulloje aktivitetin e peshkimit ne ujerat detare dhe te
brendshme. Juridiksioni territorial per resurset peshkore mund
te shtrihet gjithashtu ne cdo zone tjeter qe i perket
Republikes se Shqiperise prane ujerave territoriale shqiptare.
Me poshte percaktohen
specie qe mbulohen nga ligji. Termi
specie ujore sipas Nenit 3.te
Ligjit No. 7908 te 1995, percaktohet ne pergjithesi si specie qe
perfshijne faunen dhe floren ujore, te gjalla ose jo, ne cdo
faze te ciklit te tyre jetesor. Ai perfshin peshqit, krustacete,
molusket, koralet, sfungjeret, amfibet , reptilet ujore, (mamiferet
) gjitaret ujore, si dhe vezet , larvat e rasatet e tyre ose
prodhime te tjera natyrore, me perjashtim te shpendeve.
Duke perjashtuar
shpendet nga perkufizimi, ligjberesi e ben te qarte qe ligji
eshte i aplikueshem edhe per zogjte ujore.
Koncepti i
peshkimit, i cili perkufizohet si cdo veprimtari e drejtuar per zenien ose grumbullimin e
organizmave ujore, pervec atyre qe rezultojne nga veprimtarite e
akuakultures, pavaresisht nga mjetet e perdorura dhe synimet e
arritura
(Neni 3.b i Ligjit No. 7908 te 1995), eshte i percaktuar qarte
ne aktivitetin e zenies ose rritjes se specieve ujore me
perjashtim kerkimit per peshk ne aktivitetin e peshkimit.
Percaktimi i termit anije
eshte themelor vecanerisht ne vendet ne te cilin aktiviteti i
peshkimit bazohet ne nje sistem licensimi te lidhur me anijet.
Ligji themelor shqiptar i peshkimit permban tre percaktime te
lidhur me kete koncept, te quajtur
mjet lundrues, anije
shqiptare dhe anije e huaj. Eshte
interesante te theksohet qe nuk ka asnje perkufizim per
anije peshkimi
ne kete ligj. Termi mjet
lundrues mbulon te
gjithe gamen e
anijeve, varkave ose mjeteve lundruese te perdorur per qellime
lundrimi (Neni 3 i Ligjit No. 7908 te 1995). Duke qene se anijet
shqiptare dhe te huaja i nenshtrohen rregjimeve te ndryshme,
eshte e nevojshme te perfshihet nje percaktim i qarte it e dy
termave. Per kete qellim si anije shqiptare per qellime te
peshkimit quhet nje anije e cila eshte ne pronesi te:
-
nje personi fizik me shtetesi shqiptare dhe me banim ne
Shqiperi;
-
nje personi juridik, krijuar ne Republiken e Shqiperise
sipas ligjeve ne fuqi;
-
nje enti te ndryshem nga nje person juridik, ku perfshihen
ekskluzivisht persona fizike me shtetesi shqiptare dhe me
banim ne Shqiperi dhe e regjistruar ne Shqiperi sipas
ligjeve e rregullave ne fuqi; (Neni 3a i Ligjit No.
7908).
Anijet qe nuk plotesojne kriteret e
mesiperme perfshihen ne kategorine e anijeve te huaja.
Peshkimi professional
perfshin
te gjitha aktivitetet e peshkimit me qellime ekonomike duke
perfshire edhe aktivitetin e peshkimit industrial dhe ate
artisanal. Ndryshimi midis peshkimit industrial dhe atij
artizanal bazohet ne llojin e paisjeve te perdorura nga
zoteruesi i licenses. Te gjitha format e peshkimit fundor, me
rrethim dhe karakteristikat teknike te rrjetave te tyre
perfshihen ne aktivitetin e peshkimit industrial. Peshkimi
artisanal ne krahun tjeter perfshin te gjitha format e
aktivitetit te peshkimit te cilat perdorin mjete fikse ose selektive
sic jane grepat mrezhat, njicat (Neni
1.39-1.45 i Rregullores se Peshkimit No. 2 te 2007).
|
|
|
|
Masat
konservuese dhe menaxhuese |
|
Ky
kapitull merr ne analize, per secilin vend te studiuar ne kete
material, masat menaxhuese dhe konservuese qe jane adoptuar per
implementimin e politikave kombetare per shfrytezimin e
pergjegjshem te resurseve peshkore dhe menaxhimin dhe zhvillimin
e peshkimit.
a) Plani Kombetar i peshkimit
Ligji No. 7908 te 1995 vendos dy instrumenta planifikimi per
mbrojtjen, menaxhimin dhe zhvillimin e resurseve peshkore, te
quajtura Plani i Administratimit te Peshkimit dhe Akuakultures
dhe Plani i Zhvillimit te Peshkimit
dhe Akuakultures.
(Neni 8 dhe 9).
Plani i Administrimit te Peshkimit dhe
Akuakultures shikohet sin je instrument dinamik me qellim qe
sforcoja e peshkimit te jete e vleresueshme me disponibilitetin
e resurseve te peshkimit. Per kete qellim plani percakton: (i)
mbi bazen e te dhenave shkencore te disponueshme, gjendjen e
resurseve te peshkimit ne ujreat Shqiptare; (ii) objektivat qe
duhet te arrihen; (iii) llojet dhe mjetet e peshkimit dhe
per tu perdorur
ne vartesi te zonave dhe specieve te peshkimit; ( (iv)
numri i licensave te peshkimit qe duhet te leshohen per zona dhe
lloje peshkimi; (v) kufizimet ne peshkim (Neni 9 i Rregullores
se Peshkimit No. 2 te 2007). Ky plan pergatitet dhe rishikohet
periodikisht nga drejtoria e Politikave te Peshkimit dhe
konsultohet ne Komisionin Konsultativ Qendror per Peshkimin dhe
Akuakulturen (Neni 8 i
Ligjit No. 7908).
Plani i Zhvillimit te Peshkimit dhe Akuakultures eshte nje
instrument financiar me qellim shperndarjen e fondeve te
disponueshme per permushjen e objektivave te Planit te
Administrimit te Peshkimit dhe Akuakultures.
b) Planet e bashkemenaxhimit
Ligji No. 8870 i 21
Marsit 2002 ka amenduar ligjin baze te peshkimit duke
parashikuar krijimin e zonave te bashkemenaxhimit. Me bazen e
kerkeses me shkrim te organizates se menaxhimit te peshkimit,
ministry pergjegjes per peshkimin mund te percaktoje cdo zone ne
ujerat Shqiptare si zone bashkemenaxhimi. Ne kete zone, nje ose
me shume organizata menaxhimi peshkimi perfshihen ne hartimin e
planeve te ruatjes dhe menaxhimit te peshkimit, licensimit dhe
kontrollit. 12 muaj pas percaktimit te zones se bashkemenaxhimit,
nje plan bashkemenaxhimi i zones duhet te pergatitet bashkarisht
nga Drejtoria e Politikave te Peshkimit dhe organizata(ve) te
menaxhimit te peshkimit. Ky plan duhet: (i) te permbaje nje
analize mbi gjendjen e peshkimit; (ii) te identifikoje
objektivat afat shkurtera, afatmesme dhe afatgjate; (iii) te
percaktoje strategjite per arritjen e ketyre objektivave; (iv)
te identifikoje burimet e financimit per implementimin dhe
forcimin e masave menaxhuese; (v)te permbaje indikatoret e
performances dhe mekanizmat e rishikimit zyrtar; dhe
(vi)
te jete ne perputhje me planet kombetare te menaxhimit te
peshkimit (Neni 31/16).
|
|
|
|
a) Sforcoja e peshkimit dhe kapacitetet
Bazuar ne vendimet e marra ne kuader te Planit
te Administrimit te Peshkimit dhe Akuakultures, Ministri
pergjegjes per peshkimin mund te vendos mbi baza vjetore numrin
maksimal te licensave qe mund te leshohen per peshkim
professional ne ujerat Shqiptare. Ai mund te ndryshoje kete
numer ne rrethana te vecanta edhe
pse ne kundershtim me vendimet e Planit te Administrimit te
Peshkimit dhe Akuakultures. Ne zonat e bashkemenaxhimit te
peshkimit, numri i licensave te peshkimit te leshuara
percaktohet ne Planin e bashkemenaxhimit te peshkimit. (Neni 15
i Ligjit No. 7908 te 1995).
Nuk leshohet license peshkimi per anijet e
huaja per peshkim fundor ose per grumbullimin e molusqeve
bivalvore. (Neni 20 i Ligjit No. 7809 te 1995).
Ne menyre indirekte Neni 24.1a, ndalon
peshkimin mbi sasite e lejuara keshtu qe Total Allowable Catch
(TAC) ose kuotat individuale mund te percaktohen ne planet e
menaxhimit te peshkimit.
Nuk paisen me license peshkimi fundor anijet e
peshkimit me fuqi motorike me te madhe se 1000 Hp dhe me te
vogel se 150 Hp (Neni 57 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te
2005).
b) Zonat e ndaluara te peshkimit
Ministri pergjegjes per peshkimin mund te
percaktoje zona ne te cilen cdo aktivitet peshkimi eshte
plotesisht i ndaluar (Neni 43 i Rregullores se Peshkimit No. 1
te 2005).
Peshkimi eshte i ndaluar ne distancen 1 km ne
rreze nga pika e derdhjes se lumenjve ne det dhe 2 km ne rreze
per lumin Buna (Neni 40.2 i Rregullores se Peshkimit No. 1 of
1997).
Peshkimi eshte rreptesisht i ndaluar ne
kanalet e komunikimit te lagunave me detin dhe 2 km ne rreze nga
pika ku keto kanale derdhen nedet. (Neni 43 i Rregullores se
Peshkimit No. 1 te 2005).
c) Mjetet e peshkimit
Peshkimi me trata terheqese, (fundor ose
pelagjik)/ ose te ngjashme me to, eshte i ndaluar mbi fushat e
Posidonia oceanica ose algave fanerogame detare (Neni 44 i
Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005)
Eshte e ndaluar te perdoren
trata terheqese (fundore ose pelagjike) ose te ngjashme me to:
(i)
ne zonen bregdetare ne nje distance me te vogel se tre (3) milje detare nga
vija bregdetare ose ne
isobaten 40 m, atehere kur kjo thellesi arrihet
ne nje distance me te vogel; dhe
(ii) ne gjirin e Vlores (Neni
44 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005)
si
dhe
cdo lloj rrjete me rrethim ne distance me te vogel se 300 m nga
bregu ose ne nje izobate prej 40 metrash kur kjo thellesi
arrihet ne distance me te vogel (Neni
44 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
Dimesionet minimale te rrjetes jane percaktuar si me poshte:
- 40 mm per peshkimin fundor (thesi);
- 16 mm per peshkimin me rrethim per sardelet dhe aciuget
dhe pelagjiket e tjere te vegjel (thesi);
- 20 mm per peshkimin me rrethim per sardelet dhe
aciuget dhe pelagjiket e tjere te vegjel (ne pjeset e tjera te
rrjetes); dhe
- 48 mm per stavniket dhe njicat ne zonen bregdetare (Neni 59
i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
d) Metodat e peshkimit
Perdorimi i dinamitit, helmeve, lendeve
kimike dhe rrymes elektrike eshte reptesisht e ndalur per
qellime peshkimi (Neni 24.1b i Ligjit No. 7908 of 1997).
e) Te vegjlit
Grumbullimi i vezeve, riprodhuesve,
larvave, rasateve ose te vegjelve eshte i ndaluar pa nje
autorizim te posacem per nje gje te tille. (Neni 24.1a i Ligjit No. 7908
te 1995).
f) Dimensionet minimale
Ndalohet te peshkohen, te mbahen ne bord,
te zbarkohen, transportohen magazinohen, ekspozohen e tregetohen
organizma ujore me dimensione me te vogla se ato te treguara me
poshte per cdo lloj te vecante 51.1 i Rregullores se
Peshkimit No.1 te 2005 (Tabela
2).
Tabela 2 jep dimensionet minimale te specieve ujore
|
Speciet
(emri shqip) |
Speciet (emri shkencor) |
dimensionet minimale ne cm ose ne peshe ne kg |
| 1. PESHQIT |
|
|
| Merluc |
Merluccius merluccius
|
20 cm |
| Merluci tripendesh |
Microsistius spp., Trisopterus
spp., Gaidropsarus spp. |
20 cm |
| Seabass |
Dicentrarchus labrax
|
25 cm |
| Mullet |
Mugil spp., Liza spp., Chelon
spp. |
20 cm |
| Seabream |
Sparus aurata
|
20 cm |
| Pagria |
Pagrus pagrus
|
20 cm |
| Saragojte |
Diplodus spp.
|
15 cm |
| Spalcat |
Pagellus spp.
|
12 cm |
| Dentalet |
Dentex spp. |
25 cm |
| Vopa |
Boops boops |
10 cm |
| Salpa |
Sarpa salpa |
12 cm |
| Barbunet |
Mullus spp. |
11 cm |
| Kerrat |
Epinephelus spp., Polyprion
spp. |
45 cm |
| Korbet |
Sciaena spp., Umbrina spp.
|
25 cm |
| Stavridat |
Trachurus spp.
|
12 cm |
| Gofat |
Seriola spp.
|
30 cm |
| Ame |
Lichia amia |
30 cm |
| Skumret |
Scomber spp.
|
20 cm |
| Pallamidi |
Sarda sarda |
30 cm |
| Sardines |
Sardina pilchardus
|
10 cm |
| Acuga |
Engraulis encrasicholus
|
10 cm |
| Sardinela |
Sardnella aurita
|
12 cm |
| Shproti (papalina) |
Sprattus sprattus
|
10 cm |
| Kublat |
Alosa fallax
|
20 cm |
| Maridhat |
Spicara spp.
|
8 cm |
| Ton |
Thunnus thynnus
|
70 cm |
| Alalunga ton |
Thunnus alalunga
|
40 cm |
| Tonili |
Euthynnus alletteratus
|
30 cm |
| Peshku shpate |
Xiphias gladius
|
100 cm |
| Peshku pellumb |
Mustelus spp.
|
30 cm |
| Sharks |
Squalus spp., Scyliorhinus
spp., Prionace spp. |
40 cm |
| Rajat |
Raja spp. |
30 cm |
| Skathinat |
Squatina spp.
|
40 cm |
| Electric fish |
Torpedo spp.
|
30cm |
| Ngjale deti |
Conger conger
|
30 cm |
| Peshqit kitare |
Rhinobatos spp.
|
30 cm |
| Gjuhezat |
Solea spp. |
20 cm |
| Shojza |
Platichthys flessus
|
15 cm |
| Shkotrat |
Bothus spp., Arnoglossus
spp. |
30 cm |
| Rombet |
Scophthalmus spp., Psetta
spp., Lepidorhombus spp. |
30 cm |
| Jatagani |
Lepidopus caudatus
|
40 cm |
| Shtiza |
Sphyraena spp.
|
25 cm |
| Peshku kovac |
Zeus faber |
15 cm |
| Peshk gjel |
Trigla spp., Aspitriglia
spp. |
15 cm |
| Lopa e detit |
Lophius piscarorius
|
30 cm |
| Aterinat |
Atherina spp.
|
8 cm |
| Ngjala |
Anguilla anguilla
|
25 cm |
| Trofta ylberi |
Onchorhinchus mykias
|
25 cm |
| Trofta e eger |
Salmo trutta
|
20 cm |
| Koran |
Salmo letnica
|
25 cm |
| Belushka |
Salmothymus ohridanus
|
15 cm |
| Gjuca (cironka) |
Alburnus spp.
|
10 cm |
| Njila (skobuzi) |
Chondrostoma spp.
|
15 cm |
| Skortet |
Rutilus spp.
|
12 cm |
| Mustaket |
Barbus spp. |
25 cm |
| Mrenat |
Cobitis spp.
|
25 cm |
| Mlyshet |
Leuciscius spp.
|
15 cm |
| Bordullaket |
Gobius spp. |
15 cm |
| Karaset |
Carassius spp.
|
15 cm |
| 2. KRUSTACE
|
|
| Karkaleci I detit |
Panaeus kerathurus
|
7 cm |
| Karkaleci violete |
Aristeus antennatus
|
7 cm |
| Karkaleci I kuq |
Aristaemorpha foliacea
|
6 cm |
| Karkaleci I bardhe |
Parapenaeus norvegius
|
10 cm |
| Skampi |
Nephrops norvegicus
|
30 cm |
| Homaret (asticet) |
Homarus spp.
|
30 cm |
| 3. QEFALOPODE
|
|
| Kallamaret |
Loligo spp. |
25 cm |
| Totanet |
Ilex spp. |
30 cm |
| Sepia |
Sepia officinalis
|
20 cm |
| Octopus |
Octopus vulgaris
|
0.5 kg |
| 4. MOLUSQE BIVALVE |
|
| Midhja |
Mytilus galloprovincialis
|
5 cm |
| Vongola |
Venus gallina
|
2.3 cm |
| Tartufi I detit |
Venus verrucosa
|
2.7 cm |
| Telini |
Donax trunculus
|
2.2 cm |
| Vongola verace |
Ruditapes decussatus
|
3.6 cm |
| Vongola filipine |
Ruditapes semidecussatus
|
3 cm |
| Ostrea |
Ostrea spp. |
6 cm |
| Bicaku |
Solen spp. |
8 cm |
| Freskorja |
Pecten jacobeus
|
10 cm |
| Fasolari |
Challista chione
|
6 cm |
Per peshqit me permasa te vogla qe zihen me rrjeta rrethuese, si
sardela, acuga, papalina e gjuca (cironka) lejohet qe ne sasine
e peshkuar te kete deri 20 % te sasise totale nen dimensionet
minimale respektive (pika 1 e ketij neni), por jo nen 7 cm
gjatesi (Neni 51.2 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
Nė ēdo konfeksion tė prodhimit tė peshkuar lejohet njė tolerancė
tė molusqeve bivalvore me dimensione mė tė vogla nga ato tė
parashikuara jo mė shumė se 10% e totalit
(Neni 51.3 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
g)
Speciet e mbrojtura
1. Ndalohet te peshkohen, mbahen ne bord, tranzitohen ne barke
dhe anije, zbarkimi i qellimte dhe tregtimi, ne cdo periudhe,
zone e me cfaredo lloj mjeti a paisje keto lloje: blini (Acipenser
sturio, Acipenser nacarili), peshkaqenet (Cetorhinus
maximus, Hexanchus griseu, Alopiidae; Carcharhinidae;
Sphyrnidae; Isuridae; Lamnidae), lopa e detit (Mobula
mobular) dhe molusku bivalve gureshpuesi(Litophaga lithophaga).
Gjithashtu, asnje person nuk lejohet per cfaredo lloj qellimi te
peshkimi i gjitareve te detit, perfshire delfinet, balenat dhe
dhe fokat (Neni 48 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
Peshkimi i koraleve dhe sfungjereve eshte i ndalur ne cdo kohe
ne ujerat shqiptare, me perjashtim te rasteve te kerkimit
shkencor (Neni 22 i Ligjit No. 7908 te 1995).
h)
Sezonet e peshkimit
Sezoni i mbylljes se peshkimit per dajlanet eshte si me poshte (Neni 46
i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005):
-
Dajlani i Shkodres 15 mars deri 31 gusht
-
Vilunit 15 mars deri 30 shtator
-
Merxhanit dhe Cekes 10 mars deri 31 korrik
-
Patokut
15 mars deri 30 shtator
-
Karavastase 5 mars deri 5 maj
-
Nartes 10 shkurt deri 10 prill
-
Orikumit 15 mars deri 15 qershor
-
Butrintit 1 prill deri 30 qershor
-
Prita e Rrezes 15 prill 15 qershor
i)
Molusqet bivalvore
Ne vitin 2000, Ministri pergjegjes per peshkimin miratoi
rregulloren per molusqet bivalvore e cila me vone u perfshi ne
Rregulloren No1 te 2005.
Me qellim sigurimin e nje perdorimi te qendrueshem te resurseve
bivalvore ne Shqiperi, Ministria pergjegjese per peshkimin ka
vendosur kufizime teknike per anijet qe do te perdoren per kete
lloj aktiviteti. Asnje anije qe nuk ploteson kufizimet e
meposhteme teknike nuk paiset me license peshkimi per molusqet
bivalvore. (Neni 53 i Rregullores se Peshkimit No1 te 2005):
-
Gjatėsia maksimale midis pinguleve 10 metra;
-
Fuqia maksimale 100 Hp pėr krehėrat notues;
-
Pesha bruto maksimale 10 t;
-
Mungesa e mantelit nė elikė:
Nuk lejohet peshkimi me anije te tipit turbosofiante per
grumbullimin e molusqeve bivalvore (Neni 58.5 i Rregullores se
Peshkimit No1 te 2005).
Mbyllja e sezonit per molusqet bivalvore eshte percaktuar si me
poshte
(Neni 49.6 i Rregullores se Peshkimit No1 te 2005):
-
vongole, kardium, fazolari, nė periudhėn 15 qershor 15
korrik.
-
Kanoliket, nga 1 prilli deri nė 30 shtator;
-
Telina nga 1 prilli deri nė 30 prill
-
Tartufet nga 1 qershori deri nė 31 korrik
Kufizime sasiore ditore jane vendosur per anijet e peshkimit dhe
individet (kur grumbullojne molusqe pa anije). Ato jane si me
poshte (Neni 52 i Rregullores se Peshkimit No1 te 2005):
(i) per anijet e peshkimit:
-
600 kg per Venus gallina dhe
Kardium (ne total);
-
500 kg per Challista chione;
-
100 kg per Donax trunculus;
-
300 kg per koce polse,
muscoli dhe kanestreli (ne total); dhe
-
100 kg per Ostrea spp.
(ii)
per personat:
-
5 kg per Solen spp.;
-
50 kg per Challista chione;
-
20 kg per Pecten jacobeus;
-
50 kg per Mytilus galloprovincialis;
-
30 kg per Ostrea spp.;
-
10 kg per Venus verrucosa;
-
20 kg per Donax trunculus;
-
10 kg per Venus gallina;
-
10 kg per Ruditapes semidecussatus; dhe
-
5 kg per Ruditapes decussatus.
|
|
|
|
Aktiviteti i peshkimit sportv eshte shume i percaktuar. Te
zhvillosh kete lloj aktiviteti duhet te zbatosh te gjitha
kushtezimet qe aplikohen per peshkimin professional duke
respektuar, inter alia, dimensionet
minimale te peshkimit dhe sezonet e mbyllura. Gjithashtu ne
peshkimin sportiv aplikohen kushtet dhe ndalimet e meposhteme:
a)
Mjetet e peshkimit
Si rregul i pergjithshem eshte e ndaluar te
perdoren ne peshkimin sportive rrjeta dhe cdo mjet tjeter qe
perdoret per peshkim professional. Nuk mund te perdoret asnje
lloj mjeti me perjashtim te grepave, parangalleve dhe pushkeve
nenujore. Nuk mund te perdoren me shume se 5 grepa (Neni 63 i
Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005). Perdorimi i pushkeve
nenujore eshte subjekt i kufizimit te moshes (nuk lejohen
persona nen 16 vjec), te zoneve te zhvillimit (nuk lejohet me
afer se 50 metra nga mjetet e peshkimit professional dhe ne
zonat e mbrojtura te peshkimit) dhe te kufizimeve teknike (nuk
mund te perdoren
me pajisjet pėrkatėse, qė sigurojnė frymėmarrjen nėn ujė)
(Neni 23 i Ligjit No. 7908
te 1995 i ndryshuar nga Neni 6 i Ligjit No. 8870 of
2002).
b)
Kufizimet sasiore ditore
Nuk
lejohet te peshkohet ne dite nje sasi me e madhe se 3 (tre) kg
peshk nga nje peshkatar, pervec rastit kur pesha e nje
ekzemplari te vetem e kalon kete kufi (Neni 63.1e i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
|
|
|
| |
|
Monitorimi,
Kontrolli dhe Vezhgimi |
|
Monitorimi, kontrolli dhe vezhgimi (MCS) ehste
nje component ingral dhe i domosdoshem i menaxhimit te peshkimit.
Programi i MCS zakonisht perfshin grumbullimin e informacionit
mbi karakteristikat e sforcos se peshkimit
dhe ne fushen e resurseve,
bazen regullatore sipas te ciles kryhet shfrytezimi i resurseve
te peshkimit dhe llojet e vezhgimeve te nevojshme per perputhjen
me kontrollet rregullatore te vendosura ne aktivitetin e
peshkimit. Ky material
fokusohet kryesisht ne masat e MCS te nevojshme per
rregjistrimin e peshkatareve dhe anijeve te peshkimit, markimin
e anijeve te peshkimit, programet e vezhgimit dhe raportimi i
informacionit.
a) Rregjistri
Ligji No. 7908 i 1995 vendos krijimin e nje
rregjistri te peshkatareve profesioniste dhe rregjistrin e
anijeve te peshkimit (Neni 12
dhe 13).
Drejtoria e Politikave te Peshkimit mban nje
rregister te pergjithshem te peshkatareve profesioniste duke
rregjistruar te gjithe personat e perfshire ne peshkimin
profesional ne ujerat shqiptare, ndersa inspektoret e
peshkimit mbajne rregjistra
rajonale ne zyrat e tyre te peshkatareve qe operojne ne
zonen e tyre te kompetences. Rregjistri i peshkatareve
profesioniste konsiston ne dy pjese, nje per peshkataret qe
perdorin anije me kuverte dhe nje tjeter
qe perdorin anije pa kuverte ose te perfshire ne aktivitete
qe nuk kerkojne perdorimin e anijeve. Informacioni qe duhet
te tregohet ne rregjistrin e peshkatareve profesioniste
perfshin edhe cdo shkelje te ligjit ose rregulloreve te
peshkimit se bashku me gjobat e vendosura (Neni 17 i
Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
Cdo person i perfshire ne peshkim professional ne ujerat
shqiptare duhet te rregjistrohet ne rregjister (Neni 19 i
Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005). Duhet te theksohet
se mund te kerkohen kualifikimet profesionale per cdo person
qe kerkon te
rregjistrohet ne rregjister se peshkatar profesionist (Neni
24 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).Aplikimet behen
prane Drejtorise se Politikave te Peshkimit, e cila vlereson
aplikimin se bashku me dokumentacionin e nevojshem (Neni 18
i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005). Pas aprovimit,
leshohet nje dokument rregjistrimi per aplikuesin i cili
duhet ta mbaje ate me vete dhe t'ja
tregoje inspektoreve te peshkimit sa here qe i kerkohet
(Neni 21 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
Rregjistrimi eshte automatikisht i perfunduar kur: (i)
personi i rregjistruar vdes; (ii)
ne baze te kerkeses te
personit te regjistruar kur nderpret aktivitetin e peshkimit
(per shkak semundje, demtimi fizik etj.); (iii) dhe nderprerje te aktivitetit te peshkimit
per nje periudhe me ta gjate se tre vjet. Gjithashtu,
rregjistrimi perfundon per thyerje te Ligjit, pas kerkeses
se inspektorit te peshkimit (Neni 23 i Rregullores se
Peshkimit No. 1 te 2005).
Drejtoria e Politikave te Peshkimit mban nje rregjister te
anijeve te peshkimit, sikurse Inspektoriati i peshkimit ne
nivel local mban rregjistrin local te anijeve te peshkimit.
Rregjistri perbehet nga dy pjese sipas anijeve me kuverte
dhe anijeve pa kuverte, dhe fuqise motorike.
Informacioni qe
hidhet ne rregjister perbehet
nga karakteristikat teknike
te anijeve (Neni 25 i Rregullores se Peshkimit no. 1
te 2005).
b) Markimi
Anijet e peshkimit
profesional,
te autorizuara te
zhvillojne aktivitet ne ujerat shqiptare,
duhet te kene shenjat e
identifikimit te tyre,
sipas normativave FAO-s, ne programin 10 mbi "Specifikimet per
shenjat e identifikimit te anijeve te peshkimit". (Neni 39 i Rregullores se
Peshkimit No. 1 te 2005).
c) Zbarkimi i produktit
Te gjitha anijet shqiptare dhe te huaja te
autorizuara te kryejne peshkim professional duhet te zbarkojne
prodhimin ne nje port shqiptar peshkimi (Neni 21 i Ligjit No.
7908 te 1995).
d) Grumbullimi i te dhenave.
Cdo mbajtesi license i kerkohet te deklaroje mbi baza mujore te
dhenat statistikore sipas nje formati te caktuar te
Inspektoriati rajonal i peshkimit. (Neni 25 i Ligjit No. 7908 te
1995 dhe Neni 55 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005).
Gjithashtu, mbajtesi i licenses duhet te plotesoje statistikat
vjetore sipas nje formati percaktuar dhe ti dorezoje te
autoritetet kompetente (Neni
66 i Rregullores se Peshkimit No. 1 te 2005). Cilido mbajtes
license qe nuk deklaron informacionin e kerkuar ose e deklaron
te remė denohet me gjobe nga 10 000 deri ne
50 000 lekė (Neni 39 (16) i Ligjit No. 7908 te 1995).
e) Vezhguesit
Ministri pergjegjes per peshkimin mund te
detyroje cdo mbajtes te licenses se peshkimit profesional
pranine e vezhguesve ne bordin e anijes me qellim grumbullimin e
te dhenave shkencore (Neni 16 i Ligjit 7908 te 1995). Mbajtesi i
licenses ka detyrimin te lejoje vezhguesit e caktuar te
qendrojne ne bordin e anijes dhe te lehtesoje
permbushjen e misionit te
tyre (Neni 38 h i
Rregullores se Peshkimit te 2005). |
|
|
|
